ท้องร่วง ท้องเสีย : เลี่ยงได้ หายได้ ด้วยวิธีง่าย ๆ คุณเองก็ทำได้

เวลาที ท้องร่วง ท้องเสีย หลายคนจะรู้สึกแสบร้อนกลางทรวงอก และตามมาด้วยการขับถ่าย อาการเหล่านี้เกิดขึ้นได้กับทุกคน และจะอยู่ยาวไปนานถึง 1-2 สัปดาห์ หากเป็นหนัก ๆ ก็ทำใหเสียการเสียงานได้เลยทีเดียว

อาการ ท้องร่วง ท้อง เสียมีหลายสาเหตุ แต่สาเหตุที่พบบ่อยคือเกิดการรับประทานอาหาร เช่น อาหารไม่สะอาด หรือพฤติกรรมส่วนตัว เช่น ไม่ชอบล้างมือก่อนทานอาหาร เป็นต้น

โรคท้องร่วงยังมาเป็นฤดูกาลอีกด้วย โดยเฉพาะช่วงหน้าร้อน ที่อุณหภูมิสูง และแบคทีเรียบางชนิดมีชีวิตอยู่ได้ ในฤดูหนาว เด็ก ๆ และผู้สูงอายุก็ท้องร่วงจากไวรัสโรต้าได้เช่นกัน และหากถามแพทย์ในสาขาที่เกี่ยวข้อง ท่านก็จะแนะนำว่า ให้ล้างมือ กินอาหารปรุงสุกใหม่ ใช้ช้อนกลาง รักษาควะอาดกันสุดฤทธิ์

สิ่งที่ควรทำตอน ท้องร่วง ท้องเสีย

ดูเหมือนการล้างมือดูจะมีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันโรคท้องร่วง สตีเว่น คัสซิน แพทย์โรคทางเดินอาหาร และนักเขียนเจ้าของหนังสือ Doctor, Your Patient Will See You Now ให้สัมภาษณ์กับทาง Every Day Health ว่า การล้างมือ คือ วิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการป้องกัน และการก่อให้เกิดเชื้อโรคหรือแบคทีเรีย

ดร. คัสซิน กลาวว่า จากสถิติของสมาคมจุลชีวิวิทยาอเมริกัน พบว่า ผู้หญิง 97% และผู้ชาย 92% ล้างมือหลังจากใช้ห้องน้ำ แต่ในความเป็นจริงแล้ว มีเพียงผู้หญิง 75% และผู้ชายเพียง 58% ที่ล้างมือหลังจากเข้าห้องน้ำ

คนท้องร่วง ท้องเสียห้ามกินอะไร

ดร. คัสซิน แนะเพิ่มว่า เพียงแค่ล้างมืออย่างสม่ำเสมอ ก็ช่วยป้องกันไม่ให้ติดเชื้ออันเป็นสาเหตุของโรคท้องร่วงได้  แต่หากท้องร่วง ท้องเสียอยู่แล้ว และไม่อยากให้อาการแย่ลง ให้หลีกเลี่ยงอาหารบางอย่าง เช่น ผลิตภัณฑ์จากนม เพราะผลิตภัณฑ์จากนมอาจทำให้อาการท้องร่วง ท้องเสียที่แย่อยู่แล้ว แย่ลงไปอีก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ซานดร้า เกซาดร้า อาจารย์จากมหาวิทยาลัยแมรี่แลนด์ แนะว่า หากกำลังท้องร่วง ท้องเสียอย่างหนัง ควรงดอาหารที่นมเป็นส่วนผสม เพราะอาหารเหล่านี้จะทำให้ท้องร่วง ท้องเสียแย่ไปอีก ควรหันไปดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแลกโตสจะดีกว่า   

ดร. คัสซิน แนะอีกว่า หากท้องร่วง ท้องเสียอยู่ ให้รับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์ผสมเยอะ ๆ ซึ่งจะดีต่อร่างกาย และควรอยู่ในมื้ออาหารทุกมื้อ อย่างไรก็ตาม การทานอาหารประเภทนี้มาเกินไปอาจทำให้กระเพาะทำงานหนัก ควรจำกัดประเภทของไฟเบอร์ เช่น ผัก หรือธัญพืชต่าง ๆ แทน

นักวิชาการยังแนะเพิ่มอีกว่า อาการท้องร่วง ท้องเสียจะไม่ถูกกับกลูเตน ดังนั้น จึงควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีกลูเตนเป็นส่วนผสม และกลูเตนมีมากในผลิตภัณฑ์แปลรูปต่าง ๆ เช่น แป้งสาลี ยิ่งถ้าเป็นคนแพ้กลูเตนอยู่แล้ว ก็ยิ่งต้องเลี่ยงให้มาก และอาการท้องร่วง ท้องเสียจะดีขึ้นเอง

ศาตราจารย์ ดักลาส เอ. ดรอสแมน อาจารย์จากมหาวิทยาลัยนอร์ทแคโรไลนา แนะว่า อาการที่มีน้ำมันหรืออาหารที่ไขมันมากก็ควรเลี่ยง เพราะอาการพวกนี้จะมีผลต่อกล้ามเนื้อท้อง และทำให้ท้องร่วง ท้องเสียแย่ลง และอาหารเหล่านี้ไปชะลอการย่อย หรือไปขัดขวงการบีบตัวของกระเพาะอาหาร ซึ่งทำให้ท้องอืดอีก

เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน หรือแอลกอฮอล์ทำให้ท้องร่วง ท้องเสียแย่ลง หากเคยดื่มกาแฟในช่วงเช้าและกลางคืน ควรหยุดดื่มในช่วงท้องร่วง ท้องเสียด้วย

ท้องร่วง ท้องเสียแล้วกินอะไรได้บ้าง

ใช้ว่าท้องร่วง ท้องเสียจะกินอะไรไม่ได้เลย ดร. คัสเซนแนะว่า อาหารที่รับประทานในช่วงท้องร่วง ท้องเสียควรเป็นอะไรที่มีไขมันน้อย หากเป็นโปรตีน ก็เน้น ซุปเนื้อ เนื้อย่างก็กินได้ และเนื้อที่มีไขมันแทรกน้อย หากเป็นเมืองไทย ก๋วยเตี๋ยวหรือโจ๊ก หรือข้าวต้มก็อาจจะเป็นเมนูพื้น ๆ ที่ดีต่อท้อง และงดอาหารเผ็ดจัดที่จะทำให้กระเพาะระคายเคืองได้

ยาที่ช่วยหยุดอาการท้องร่วง ท้องเสีย

เมื่อเกิดอาการท้องร่วง ท้องเสีย ให้จิบน้ำเกลือแร่ หรือถ้าไม่มีน้ำเกลือแร่ ให้เตรียมน้ำต้มสุก 1 ขวด ผสมน้ำตาลทราย 2 ช้อนโต๊ะ เกลือป่น 1 ช้อนชา ห้ามกินน้ำเกลือแร่สำหรับผู้ออกกำลังกายเด็ดขาด เพราะอาจทำให้อาการท้องร่วง ท้องเสียแย่ลงไปได้อีก ในบางรายที่ท้องร่วง ท้องเสียรุ่นแรงอาจต้องใช้ยาฆ่าเชื้อ และกินคาร์บอนเพื่อดูดซับพิษอีกแรง

โดยปกติ คนที่ท้องร่วง ท้องเสียอยู่แล้วจะเสียน้ำในปริมาณมาก ดังนั้น แนะนำให้ดื่มของเหลวเยอะ ๆ น้ำเกลือก็ยิ่งดี จะช่วยให้ดูดซับและกักเก็บน้ำในร่างกายไว้ไม่ให้ขาดน้ำ หรือไม่ก็พวกน้ำผลไม้ที่ผสมโซเดียม ซุปหรือน้ำแกง เพื่อช่วยทดแทนการขาดน้ำที่สูญเสียไป

ล้างมือ ล้างมือ ล้างมือ สำคัญมาก

ไม่ว่าจะสัมผัสอะไร การล้างมือเป็นสิ่งสำคัญมาก การล้างมือที่ถูกสุขลักษณะคือต้องล้างมือแบบ 6-7 ขั้นตอนในแบบที่ทำกันตามโรงพยาบาลหรือศูนย์พยาบาลต่าง ๆ และอย่างน้อยต้องนาน 20 นาทีขึ้นไป จะให้ดีก็ควรล้างมือทั้งก่อนรับประทานอาหารและหลังรับประทานอาหาร และทุกครั้งที่เข้าและออกจากห้องน้ำ และทุกครั้งที่เล่นกับสัตว์เลี้ยง ยิ่งอยู่ในเมือง หากต้องจับราวหรือบริเวณที่จับตามรถโดยสารสาธารณะควรต้องล้างหลังจากโดยสารเสร็จทันที เพราะเราไม่รู้ว่า ราวที่จับมีใครป่วยเป็นอะไรบ้าง แล้วเอามือไปจับเช้นกัน

อาการท้องร่วง ท้องเสียรุนแรงชนิดเอาไม่อยู่

หากการดูแลเบื้องต้นยังเอาอาการท้องร่วง ท้องเสียไม่อยู่แล้วละก็ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ใกล้บ้านทันที เพราะปกติ ท้องร่วง ท้องเสียไม่ควรนานเกิน 4 สัปดาห์ หากขับถ่ายเป็นเลือด ปวดท้อง อาเจียน ร่วมด้วย หรือน้ำหนักลดลง ถือว่าอาการแย่ลงมาก ต้องปรึกษาแพทย์ทันที เพื่อขอรับคำแนะนำในการรักษาอาการท้องร่วง ท้องเสียรุนแรงให้ถูกต้อง และทันท่วงที

แหล่งที่มา:

WebMD. (2018). Diarhea Triggers and Treatments. เข้าถึงแหล่งข้อมูลเมื่อ: 27 มิถุนายน 2561

Everydayhealth. (2018). Diarhea Treatments : Do’s and Dont’s. เข้าถึงแหล่งข้อมูลเมื่อ: 27 มิถุนายน 2561

ถามหมอ. (2561). เกี่ยวกับ “ถามหมอ”. เข้าถึงแหล่งข้อมูลเมื่อ: 27 มิถุนายน 2561

เช็คสุขภาพ. (2561). เกี่ยวกับเรา. เข้าถึงแหล่งข้อมูลเมื่อ: 27 มิถุนายน 2561

วณิชชา สุมานัส

บรรณาธิการบริหารเว็บไซต์ "เช็คสุขภาพ" และ "ถามหมอ" ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาพม่า ภาษาลาว ภาษาเวียดนาม ภาษาเขมร ภาษาอาหรับ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *